forex trading logo

หน่วยงานตรวจสอบภายในควร (ต้อง) มีมาตรฐานการปฏิบัติงาน หรือไม่
Tuesday, 21 December 2010 07:15

           

มีหลายครั้งที่เพื่อนผู้ตรวจสอบ และผู้บริหาร หรือเจ้าของกิจการถามผมว่า ถ้ากิจการประสงค์จะจัดตั้งหน่วยงานตรวจสอบ กิจการหรือหน่วยงานตรวจสอบควรให้มีการจัดทำมาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบสำหรับหน่วยงานหรือผู้ตรวจสอบหรือไม่ประเด็นคำถามนี้นับว่า    มีนัยสำคัญต่อผู้ปฏิบัติงานตรวจสอบภายใน และคิดว่าเพื่อนผู้ตรวจสอบภายในคงอยากจะรับฟังความคิดเห็นหรืออยากจะมีข้อคิดเห็นผ่านจุลสาร ฯ นี้ จึงใคร่ขอนำการเสนอข้อคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นข้างต้น เป็นการเปิดอภิปรายประเด็นที่กล่าว

คำว่ามาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบของบุคคลากรที่ทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบภายในของกิจการ อาจแสดงความหมายในสองนัย กล่าวคือ นัยแรก หมายถึง กรอบหรือแบบแผน หรือกระบวนการ ที่พึงใช้ในการปฏิบัติงานการตรวจสอบซึ่งผู้ที่ทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบพึงถือปฏิบัติและนัยที่สอง หมายถึง ระเบียบ คำสั่ง หรือข้อกำหนดเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตรวจสอบ   ที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับผู้ที่ทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบใช้ถือปฏิบัติเป็นบรรทัดฐานการปฏิบัติงาน

 

อย่างไรก็ดี มีข้อสังเกตว่า กรอบ แบบแผน หรือกระบวนการที่พึงใช้ในการปฏิบัติงาน และ ระเบียบ คำสั่ง หรือข้อกำหนดเกี่ยวกับการปฏิบัติงานตรวจสอบที่กล่าวถึงข้างต้นนั้น ควรเป็นแนวทางการปฏิบัติงานการตรวจสอบที่เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไป หรือที่บางท่านนิยามว่า เป็นกรอบกระบวนการปฏิบัติงานที่ (มีการยอมรับ) เป็นสากล

 

หากนำความหมายทั้งสองนัยข้างต้นพิจารณาเทียบเคียงกับประเด็นคำถามที่กล่าวในวรรคต้นนั้น ก็น่าจะได้คำตอบที่น่าพิจารณาว่า กิจการหรือหน่วยงานตรวจสอบภายในพึงควรจัดให้มีกรอบหรือแนวทาง หรือที่เรียกว่ามาตรฐานการปฏิบัติงานตรวจสอบที่ผู้ทำหน้าที่เป็น                ผู้ตรวจสอบของกิจการนั้นใช้ถือปฏิบัติเป็นแบบแผนกระบวนการดำเนินงานซึ่งอาจจะเป็นการ     ถือปฏิบัติที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมาในลักษณะธรรมเนียมหรือประเพณีปฏิบัติเป็นรูปแบบกระบวนการทำงานโดยไม่ได้เขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษร หรืออาจจะเป็นการกำหนดขึ้นอย่างมีเจตน์จำนง ด้วยเล็งเห็นความสำคัญ และความจำเป็นที่หน่วยงานตรวจสอบหรือกิจการควรบัญญัติ หรือเขียนกรอบกระบวนการปฏิบัติงานตรวจสอบกำหนดไว้เป็นระเบียบ คำสั่ง หรือข้อกำหนดแล้วแต่กรณีซึ่งอาจเรียกขานว่า มาตรฐานการปฏิบัติงานตรวจสอบภายในก็ได้ ทั้งนี้ พึงมีข้อสังเกตว่ากระบวนการปฏิบัติงานที่กำหนดทั้งสองกรณีดังกล่าว พึงควรเป็นกระบวนการ             ที่สนับสนุนให้งานตรวจสอบที่กระทำนั้นดำรงซึ่งคุณภาพ ความถูกต้อง และความน่าเชื่อถือ เป็น    ที่ยอมรับของผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกองค์กร

 

      

 

 

การที่หน่วยงานตรวจสอบภายในของกิจการไม่ได้เขียนระเบียบ คำสั่ง หรือข้อกำหนดเกี่ยวกับการปฏิบัติงานให้เป็นมาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบนั้นไม่พึงหมายเอาว่าหรือกล่าวถือเอาว่า หน่วยงานตรวจสอบของกิจการนั้นไม่มีมาตรฐานการปฏิบัติงาน และก็ไม่ได้หมายความว่า หน่วยงานตรวจสอบหรือผู้ตรวจสอบภายในของกิจการมีการปฏิบัติงานไม่ได้มาตรฐานการปฏิบัติงาน อีกทั้งไม่อาจสรุปเอาว่า การปฏิบัติงานของผู้ตรวจสอบของหน่วยงานหรือกิจการนั้นไม่น่าเชื่อถือในคุณภาพงานตรวจสอบ

 

 

เพื่อนผู้ตรวจสอบภายในของกิจการหลายแห่งซึ่งตระหนักถึงคุณประโยชน์และความสำคัญของการจัดให้มีมาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบด้วยการกำหนดเป็นลายลักษณ์อักษร หากประสบกับปัญหาอุปสรรคต่อการนี้ ได้แก่ข้อจำกัดในด้านขนาดของหน่วยงานตรวจสอบ จำนวนบุคลากรผู้ตรวจสอบในหน่วยงาน เงินทุนดำเนินงาน เป็นต้น ทำให้การจัดทำมาตรฐาน               การปฏิบัติงานเป็นไปได้ยากโดยเฉพาะกรณีที่หน่วยงานตรวจสอบเป็นหน่วยงานที่เพิ่งจัดตั้งบุคลากรที่ทำหน้าที่ตรวจสอบยังมีประสบการณ์และทักษะไม่มากนัก หัวหน้าหน่วยงานหรือผู้ที่   ทำหน้าที่บริหารหน่วยงานตรวจสอบภายในเป็นบุคคลากรอาวุโสในกิจการที่โอนย้ายจากหน่วยงานอื่นซึ่งไม่มีความรู้ประสบการณ์เกี่ยวกับงานตรวจสอบภายในมาก่อน ในกรณีเช่นนี้ ควรที่ผู้ (บริหารหน่วยงาน) ตรวจสอบภายในของกิจการนั้นพิจารณาเลือกใช้วิธีการนำเอามาตรฐานการปฏิบัติงานวิชาชีพตรวจสอบภายในที่สมาคมผู้ตรวจสอบภายในแห่งประเทศไทย และหรือที่สถาบัน            ผู้ตรวจสอบภายใน ได้ประมวลขึ้นจากการปฏิบัติงานของผู้ประกอบวิชาชีพงานตรวจสอบภายในจากประเทศต่าง ๆ หรือที่เป็นแนวทางซึ่งยอมรับกันในหมู่ผู้ประกอบวิชาชีพงานตรวจสอบภายใน และได้ประกาศเผยแพร่แก่ผู้ประกอบวิชาชีพงานตรวจสอบภายในและผู้ที่สนใจได้ทราบนั้นนำมาประยุกต์หรือใช้เป็นกรอบการปฏิบัติงานของผู้ตรวจสอบภายในของหน่วยงานโดยไม่จำเป็นจะต้องเขียนหรือจัดทำขึ้นเอง ทั้งนี้ หน่วยงานหรือผู้ตรวจสอบภายในของกิจการนั้นพึงควรปรับใช้กระบวนการปฏิบัติงานตรวจสอบตามแนวทางในมาตรฐานการปฏิบัติงานวิชาชีพฯ ที่นำมาเป็นแบบวิธีการนั้นตามวิถีธรรมเนียม วัฒนธรรม สภาพธุรกิจ และข้อกำหนดของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ในท้องถิ่นและกิจการนั้น

 

คุณประโยชน์สำคัญของมาตรฐานการปฏิบัติงานอันพึงมีต่อการทำงานและการบริหาร   การจัดการงานตรวจสอบภายในของกิจการ ได้แก่ (1) เป็นการกำหนดกรอบหรือหลักปฏิบัติสำหรับผู้ตรวจสอบและหน่วยงานตรวจสอบภายในใช้ถือปฏิบัติในการดำเนินงานหรือปฏิบัติภาระกิจงานตรวจสอบ (2) เป็นแนวทางปฏิบัติงานที่ผู้ตรวจสอบและผู้บริหารหน่วยงานตรวจสอบของกิจการ  ใช้เป็นบรรทัดฐานในการปฏิบัติงาน (3) เป็นตัวชี้วัดและหรือเป็นฐานในการติดตามกำกับ ควบคุมและประเมินผลสำเร็จในการปฏิบัติงานการตรวจสอบที่ได้ดำเนินการ และ (4) เป็นเครื่องมือส่วนหนึ่งที่ใช้สนับสนุนการปรับปรุง พัฒนา กระบวนการปฏิบัติงานและการดำเนินงานขององค์กร

 

จากที่กล่าวมาข้างต้นนั้น อาจสรุปได้ว่า มาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบเป็นกลไกหรืออุปกรณ์หนึ่งที่มีนัยสำคัญที่จะช่วยให้หน่วยงานตรวจสอบและผู้ตรวจสอบภายในของกิจการสามารถดำรงคุณภาพการปฏิบัติงานได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความเชื่อถือและ          การยอมรับในงานตรวจสอบที่ได้ดำเนินการแล้วนั้นแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอกองค์กร โดยเฉพาะการยอมรับและเชื่อถือจากผู้บริหารขององค์กรที่ได้ใช้ประโยชน์จากรายงาน               การตรวจสอบ มาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบที่ได้กำหนดขึ้นและโดยเฉพาะที่ได้จัดทำให้ปรากฎเป็นลายลักษณ์หรือเขียนและประกาศใช้นั้นจะเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้ผู้บริหารหน่วยงานตรวจสอบและผู้ตรวจสอบสามารถกำกับ ดูแล ควบคุมและตรวจสอบ ประเมินคุณภาพงานตรวจสอบ รวมถึงการกำหนดแนวทางหรือทิศทางการพัฒนาศักยภาพผู้ปฏิบัติงานตรวจสอบ  ได้อย่างเหมาะสม

 

แม้ว่า หน่วยงานตรวจสอบและผู้ตรวจสอบภายในของกิจการจะสามารถดำรงคุณภาพ    การปฏิบัติงานได้ด้วยการสืบทอดเจตนารมณ์ แนวทางปฏิบัติงานและกำกับ ดูแลงานตรวจสอบ  ด้วยวิธีการอบรม ถ่ายทอดทอดความรู้ผ่านการชี้นำ สั่งการ และสอนงานด้วยวาจาก็ตาม กระนั้น ด้วยกระบวนการเช่นนั้น มาตรฐานการปฏิบัติงานที่ถ่ายทอดด้วยวาจาสามารถเบี่ยงเบนได้ง่าย       ไม่สามารถอ้างอิงหรือยืนยันความน่าเชื่อถือต่อบุคคลภายนอกหน่วยงานตรวจสอบได้ การจัดให้มีมาตรฐานปฏิบัติงานตรวจสอบกำหนดไว้เป็นลายลักษณ์ที่อ้างอิงได้ จะช่วยลดความเสี่ยงหรือจุดอ่อนของวิธีการสั่งการหรือสอนงานด้วยวาจา หัวหน้า (ผู้บริหาร) หน่วยงานตรวจสอบหรือผู้ที่ได้รับมอบหน้าที่ให้ปฏิบัติงานเป็นผู้ตรวจสอบภายในของกิจการจึงควรที่จะไม่มองข้ามความสำคัญของการจัดให้มีหรือจัดทำมาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบของกิจการหรือของหน่วยงานตรวจสอบโดยบัญญัติหรือเขียนไว้เป็นลายลักษณ์ อาจจะกำหนดเป็นระเบียบ คำสั่ง ข้อกำหนด หรืออาจจัดทำเป็นบันทึก เป็นต้น รูปแบบของลายลักษณ์ที่กล่าวขึ้นอยู่กับวิถีปฏิบัติขององค์กรหรือกิจการ ที่ต่างกันไป อย่างไรก็ดี สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับมาตรฐานการปฏิบัติงานการตรวจสอบ   ที่จัดทำขึ้นนั้นควร (ต้อง) ได้รับความเห็นชอบจากกิจการและยอมรับให้ผู้ (หน่วยงาน) ตรวจสอบภายในของกิจการได้จัดทำบันทึก ข้อกำหนด คำสั่ง หรือระเบียบเกี่ยวกับมาตรฐานการปฏิบัติงานตรวจสอบแล้วแต่กรณี ก็พึงควร (ต้อง) นำเสนอผู้บริหารและหรือคณะกรรมการ หรือ กรรมการผู้จัดการ เป็นต้นซึ่งได้รับมอบอำนาจให้บริหารกิจการนั้นพิจารณา ให้ความเห็นชอบและอนุมัติ   ให้ปฏิบัติก่อนการนำออกถือปฏิบัติสำหรับการทำงานของผู้ (หน่วยงาน) ตรวจสอบต่อไป

 

ความเห็นและแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับประเด็นหน่วยงานตรวจสอบภายในควร (ต้อง)      มีมาตรฐานการปฏิบัติงาน หรือไม่ข้างต้นเป็นแนวปฏิบัติที่ได้ใช้ในการบริหารจัดการงานตรวจสอบแนวทางหนึ่งซึ่งเพื่อนผู้ตรวจสอบท่านอื่นอาจจะมีแนวทางปฏิบัติและมีความคิดเห็นพ้องกันหรืออาจจะแตกต่างกันกับวิถีหรือแนวทางตามความคิดเห็นและวิธีการที่กล่าว หากพิจารณา    ได้ว่ากระบวนการหรือแนวทางปฏิบัติที่หน่วยงานตรวจสอบของกิจการใช้ปฏิบัติอยู่นั้นสามารถช่วยให้หน่วยงาน (ผู้) ตรวจสอบภายในดำรงคุณภาพการปฏิบัติงานและช่วยเสริมสร้างความเชื่อถือยอมรับในงานตรวจสอบภายในของกิจการ สำหรับผมแล้วเห็นว่า กระบวนการหรือแนวทางปฏิบัติที่หน่วยงานตรวจสอบของกิจการใช้ปฏิบัติอยู่นั้นถือได้ว่าเป็นกระบวนการ หรือแนวทางปฏิบัติ     ที่เหมาะสม หรือ วิธีปฏิบัติที่ดีที่สุดของหน่วยงาน (ผู้) ตรวจสอบสำหรับกิจการนั้นเองแล้ว

                                                                                               

โดย สมหมาย ปฐมวิชัยวัฒน์

 


Powered by Joomla!. Designed by: web hosting cheap reseller hosting account Valid XHTML and CSS.